Nog 54 dagen tot 19 november 2026, en dat is een mooi moment om even stil te staan bij hoe de serie waar je al die tijd op wacht eigenlijk is ontstaan. GTA 6 is niet zomaar een nieuwe game, het is het volgende hoofdstuk in een reeks die al bijna dertig jaar meegaat. Hieronder loop je de hele tijdlijn door, van een klein topdown-spelletje uit 1997 tot de aankomende release in Leonida.
1997-1999: chaos van bovenaf in twee steden zonder naam
De allereerste Grand Theft Auto verscheen eind 1997 voor pc en kort daarna voor PlayStation. Grafisch stelde het weinig voor: je bekeek drie fictieve steden vanuit vogelperspectief en verdiende geld met missies voor verschillende bendes en de maffia. Toch zat in dat eerste deel al de kern die de serie tot op vandaag typeert: een open stad, criminele opdrachten en de vrijheid om je eigen weg te kiezen tussen de missies door.
Twee jaar later volgde GTA 2, opnieuw in vogelperspectief maar met een futuristischer jasje en een uitgebreider respectsysteem tussen bendes. Het waren bescheiden games vergeleken met wat er zou komen, maar ze verkochten goed genoeg om Rockstar de ruimte te geven voor een veel grotere sprong. Wie benieuwd is welke oudere Rockstar-titels de moeite waard zijn om alsnog te spelen, vindt een handig overzicht in ons artikel over welke Rockstar-games je gespeeld moet hebben vóór GTA 6.
2001: GTA III maakt van de serie een 3D-fenomeen
De echte doorbraak kwam op 22 oktober 2001 met GTA III. Voor het eerst speelde je de hele wereld in volledige 3D, met een camera achter je personage in plaats van van bovenaf. Liberty City voelde ineens als een echte stad aan: voetgangers met eigen routines, verkeer dat op je reageerde en een verhaal dat zich langzaam ontrolde terwijl je de stad steeds verder opende. GTA III legde de blauwdruk vast die de serie de twee decennia daarna zou blijven gebruiken, ook al is elk onderdeel sindsdien flink uitgebreid.
Wat vooral opvalt als je nu terugkijkt, is hoe bescheiden die eerste 3D-wereld eigenlijk was vergeleken met wat je straks in Leonida krijgt. Toch is de basisformule, drie steden of eilanden die je stap voor stap ontgrendelt, nog steeds herkenbaar in de manier waarop Rockstar zijn games opbouwt.
2002 en 2004: Vice City en San Andreas als gouden combinatie
Precies een jaar na GTA III verscheen GTA Vice City, op 29 oktober 2002. De game speelde zich af in een jaren-80-versie van Miami en introduceerde de neonstijl, de synthwave-radiozenders en de misdaadfamilies die tot op vandaag doorklinken in hoe fans naar Vice City kijken. Als je wilt weten hoe die stad er nu, meer dan twintig jaar later, in GTA 6 opnieuw uitziet, is ons stuk over wat er veranderd is sinds GTA Vice City uit 2002 een logisch vervolg op deze tijdlijn.
Twee jaar later, op 26 oktober 2004, volgde GTA San Andreas. Deze game verlegde de grenzen opnieuw: drie steden in één staat, personalisatie van je personage tot en met spieropbouw en vetpercentage, en een verhaal dat veel persoonlijker was dan zijn voorgangers. Die systemen rond fitness en lichaamsverzorging zijn nooit helemaal teruggekomen in latere delen, en dat maakt de vraag of Rockstar er in GTA 6 iets mee doet nog steeds actueel. Meer daarover lees je in ons artikel over sportscholen en spieropbouw zoals in GTA San Andreas.
2008: GTA IV zet in op realisme in plaats van chaos
Met GTA IV op 29 april 2008 sloeg Rockstar bewust een andere weg in. De game speelde weer in Liberty City, maar dan opnieuw opgebouwd met een serieuzere toon, zwaardere fysica dankzij de Euphoria-engine en een hoofdpersoon, Niko Bellic, wiens verleden veel donkerder was dan dat van eerdere protagonisten. Auto’s voelden logger aan, gevechten waren minder arcade en het verhaal ging over trauma en verraad in plaats van pure bravoure.
Die verschuiving naar realisme is precies het soort ontwikkeling dat je bij GTA 6 opnieuw ziet, maar dan verder doorgevoerd. Voertuigschade, animaties en de manier waarop personages op de wereld reageren zijn allemaal stappen verder dan in 2008. Onze uitgebreide vergelijking van hoe Rockstars aanpak van realisme is veranderd sinds GTA IV laat goed zien hoe die lijn precies loopt.
2013 tot nu: GTA V en GTA Online domineren een decennium
GTA V verscheen op 17 september 2013 en werd, mede dankzij de latere release van GTA Online op 1 oktober van dat jaar, het langst lopende hoofdstuk uit de hele serie. Drie hoofdpersonen, een enorme kaart rond Los Santos en een onlinewereld die dertien jaar lang is blijven groeien met updates: die combinatie maakte van GTA V een uitzonderlijk geval binnen de reeks. Geen enkel eerder deel bleef zo lang relevant zonder een directe opvolger.
Juist omdat GTA V zo lang de norm heeft bepaald, is het logisch dat elke vergelijking met GTA 6 automatisch bij dit deel begint. Als je precies wilt weten welke concrete verschillen dat oplevert, is ons overzicht van de vijftien grootste verschillen tussen GTA 6 en GTA 5 een goed vertrekpunt. Daarnaast is het de moeite waard om te lezen welke personages en verhaallijnen uit de eerdere Vice City-games mogelijk terugkeren, iets wat we uitgebreid bespreken in ons artikel over welke verhaallijnen en personages terugkeren uit Vice City.
De hele reeks in één overzicht
Onderstaande tabel zet de belangrijkste hoofddelen van de serie op een rij, van het allereerste spel tot de aankomende release.
| Game | Releasejaar | Setting |
|---|---|---|
| Grand Theft Auto | 1997 | Liberty City, San Andreas, Vice City (topdown) |
| Grand Theft Auto 2 | 1999 | Naamloze futuristische stad |
| Grand Theft Auto III | 2001 | Liberty City |
| Grand Theft Auto: Vice City | 2002 | Vice City |
| Grand Theft Auto: San Andreas | 2004 | Los Santos, San Fierro, Las Venturas |
| Grand Theft Auto IV | 2008 | Liberty City |
| Grand Theft Auto V | 2013 | Los Santos en omgeving |
| Grand Theft Auto VI | 2026 (19 november) | Leonida, met Vice City |
Wat opvalt als je deze reeks zo naast elkaar zet, is het patroon in de releasedata. Bijna elk hoofddeel verscheen in het najaar, meestal tussen september en november. Rockstar houdt zich daar ook nu weer aan met de datum van 19 november. Waarom die keuze steeds terugkomt, leggen we uit in ons artikel over de geschiedenis van Rockstar releases in het najaar.
Wat GTA 6 toevoegt aan deze tijdlijn
Met nog 54 dagen te gaan is GTA 6 het meest voorbereide deel uit de hele reeks. Waar eerdere games vaak pas kort van tevoren werden aangekondigd, loopt de marketingcampagne rond GTA 6 inmiddels al meerdere jaren, met twee trailers, een officiële releasedatum en pre-orders die sinds 25 juni 2026 open staan. Die lange aanloop is uniek voor de serie en zorgt ervoor dat de verwachtingen groter zijn dan bij welk eerder deel dan ook. Wie de hele aanloop van geruchten tot aankondiging nog eens op een rij wil zien, kan terecht in ons overzicht van de geschiedenis van de GTA 6 hype.
Vast staat dat GTA 6 verschijnt op PS5 en Xbox Series X|S, met Lucia en Jason als hoofdpersonen in de staat Leonida. Een pc-versie is nog altijd niet aangekondigd, en gezien het patroon uit het verleden is dat ook niet te verwachten voor de consolerelease. Verder is niet elk detail rimpelloos verlopen: net als bij eerdere delen zijn er onderweg vertragingen geweest voordat de huidige datum werd vastgesteld. Een volledig overzicht daarvan vind je in ons artikel over alle vertragingen van GTA 6 op een rij.
Kijk je naar de lijn van 1997 tot nu, dan is de rode draad duidelijk: elke game bouwt voort op de vorige, maar durft ook iets nieuws te proberen. GTA III bracht de 3D-wereld, GTA IV bracht realisme, GTA V bracht schaal en een blijvende online wereld. GTA 6 belooft die drie lijnen samen te brengen in Leonida, met een technisch niveau dat de eerdere delen simpelweg niet konden bieden. Of dat ook echt zo uitpakt, weet je pas zeker op 19 november zelf.
Veelgestelde vragen
Wat was de allereerste GTA-game?
De allereerste Grand Theft Auto verscheen eind 1997 voor pc, met een PlayStation-versie kort daarna. Het was een topdown-game met drie fictieve steden, lang voordat de serie overstapte op 3D.
Hoeveel jaar zit er tussen GTA V en GTA 6?
GTA V verscheen op 17 september 2013. Met de releasedatum van GTA 6 op 19 november 2026 zit daar dus meer dan dertien jaar tussen, veruit de langste pauze tussen twee hoofddelen in de geschiedenis van de serie.
Komt GTA 6 ook naar pc, net als eerdere delen?
Rockstar heeft tot nu toe geen pc-versie aangekondigd. Bij eerdere delen zoals GTA V en GTA IV volgde de pc-release doorgaans pas maanden tot ruim een jaar na de consolelancering, dus dat patroon lijkt zich te herhalen.
Welk deel wordt vaak gezien als het belangrijkste keerpunt in de serie?
GTA III uit 2001 wordt doorgaans als het grootste keerpunt gezien, omdat de serie daarmee voor het eerst overstapte van vogelperspectief naar een volledige 3D-wereld. Die overstap legde de basis voor alle games die daarna volgden.
Bekijk ook de andere artikelen op GTA6Blog.nl. Blijf op de hoogte over het laatste GTA 6 Nieuws, de Gameplay en kom alles te weten over de map Leonida en het verhaal van Lucia & Jason.